Οι άνθρωποι και οι ιστορίες πίσω από οκτώ διάσημες γεύσεις
Μια μπαλαρίνα, μια σοπράνο, μια βασίλισσα, ένας κόμης που δεν ήθελε να σηκωθεί από το τραπέζι. Κάποια πιάτα δεν πήραν το όνομά τους από τα υλικά τους, αλλά από έναν άνθρωπο. Και κάθε όνομα κρύβει μια ιστορία.
Πάβλοβα
Η Άννα Πάβλοβα ήταν η πιο διάσημη μπαλαρίνα της εποχής της. Όταν περιόδευσε στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία τη δεκαετία του 1920, ένα γλυκό δημιουργήθηκε προς τιμήν της: μια μαρέγκα τραγανή απ’ έξω και αφράτη μέσα, με σαντιγί και φρέσκα φρούτα, ανάλαφρη όπως ο χορός της. Το ποια από τις δύο χώρες το έφτιαξε πρώτη παραμένει μέχρι σήμερα αντικείμενο φιλικής, αλλά επίμονης, διαμάχης.
Πίτσα Μαργαρίτα
Η πιο γνωστή ιστορία λέει πως το 1889, στη Νάπολη, ο πιτσαδόρος Ραφαέλε Εσπόζιτο έφτιαξε μια πίτσα για τη βασίλισσα Μαργαρίτα της Σαβοΐας, με ντομάτα, μοτσαρέλα και βασιλικό, στα χρώματα της ιταλικής σημαίας. Η βασίλισσα ενθουσιάστηκε και η πίτσα πήρε το όνομά της. Οι ιστορικοί πάντως έχουν αμφιβολίες: πίτσες με αυτά τα υλικά υπήρχαν στη Νάπολη πολύ νωρίτερα. Αλλά ποιος θα χαλούσε μια τόσο καλή ιστορία;
Pêche Melba
Η Νέλι Μέλμπα, Αυστραλή σοπράνο, τραγουδούσε στον Λόενγκριν του Βάγκνερ στο Λονδίνο, στις αρχές της δεκαετίας του 1890. Ο θρυλικός σεφ Ωγκύστ Εσκοφιέ, που μαγείρευε τότε στο Savoy, της αφιέρωσε ένα επιδόρπιο: ροδάκινα πάνω σε παγωτό βανίλια, σερβιρισμένα σε έναν κύκνο από πάγο, σαν αυτόν της όπερας. Αργότερα πρόσθεσε τη σάλτσα από σμέουρα, και το γλυκό πήρε τη μορφή που ξέρουμε. Η ίδια λέγεται πως είχε δώσει και το όνομά της στο λεπτό, τραγανό Melba toast.
Μπεσαμέλ
Η λευκή σάλτσα πήρε το όνομά της από τον Λουί ντε Μπεσαμέιγ, αρχιοικονόμο της αυλής του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Το πιθανότερο είναι πως δεν την επινόησε ο ίδιος: παρόμοιες σάλτσες υπήρχαν ήδη, και κάποιος μάγειρας της αυλής απλώς τη βάφτισε προς τιμήν του. Η ιστορία της έχει όμως και ελληνικό κεφάλαιο. Τη δεκαετία του 1920, ο Νικόλαος Τσελεμεντές, επηρεασμένος από τη γαλλική κουζίνα, την έβαλε πάνω στον μουσακά και το παστίτσιο. Από τότε, για τους Έλληνες, μπεσαμέλ σημαίνει κυριακάτικο τραπέζι.
Καρπάτσιο
Βενετία, 1950. Στο Harry’s Bar, ο Τζιουζέπε Τσιπριάνι έχει μια τακτική πελάτισσα, την κόμισσα Αμαλία Νάνι Μοτσενίγκο, που ο γιατρός της έχει απαγορεύσει το μαγειρεμένο κρέας. Για εκείνη, κόβει ωμό μοσχάρι σε φέτες λεπτές σαν χαρτί και το περιχύνει με μια ελαφριά σάλτσα. Εκείνες τις μέρες, στην πόλη γινόταν έκθεση του αναγεννησιακού ζωγράφου Βιτόρε Καρπάτσιο, γνωστού για τα έντονα κόκκινά του. Το πιάτο πήρε το όνομά του. Λίγο νωρίτερα, στο ίδιο μπαρ, ο Τσιπριάνι είχε κάνει το ίδιο με ένα κοκτέιλ από ροδάκινο και prosecco, που ονόμασε Bellini, από έναν άλλον Βενετό ζωγράφο.
Σαλάτα Caesar’s
Καμία σχέση με τον Ιούλιο Καίσαρα. Η σαλάτα Σίζαρ γεννήθηκε το 1924 στην Τιχουάνα του Μεξικού, στο εστιατόριο του Ιταλού Καίσαρα Καρντίνι. Σύμφωνα με τον θρύλο, ένα πολυσύχναστο βράδυ η κουζίνα είχε σχεδόν αδειάσει, και ο Καρντίνι αυτοσχεδίασε μπροστά στους πελάτες με ό,τι είχε απομείνει: μαρούλι, κρουτόν, παρμεζάνα, αυγό, λεμόνι. Η σαλάτα ταξίδεψε από τα σύνορα σε όλο τον κόσμο.
Κρέπα Σουζέτ
Μόντε Κάρλο, 1895. Ένας νεαρός σερβιτόρος, ο Ανρί Σαρπαντιέ, ετοιμάζει κρέπες για τον πρίγκιπα της Ουαλίας, τον μετέπειτα βασιλιά Εδουάρδο Ζ΄. Η σάλτσα με το λικέρ πιάνει κατά λάθος φωτιά, εκείνος τη σερβίρει έτσι κι αλλιώς, και ο πρίγκιπας ενθουσιάζεται. Όταν ρωτά πώς λέγεται το γλυκό, ο Σαρπαντιέ προτείνει να του δώσει το όνομα μιας νεαρής κυρίας της παρέας, της Σουζέτ. Έτσι τουλάχιστον τα διηγήθηκε ο ίδιος, χρόνια αργότερα, και η εκδοχή του αμφισβητείται. Η φλόγα πάντως έμεινε.
Σάντουιτς
Το πιο καθημερινό φαγητό του κόσμου πήρε το όνομά του από έναν αριστοκράτη. Ο Τζον Μοντάγκιου, 4ος κόμης του Σάντουιτς, στην Αγγλία του 18ου αιώνα, ζητούσε κρέας ανάμεσα σε δύο φέτες ψωμί ώστε να τρώει χωρίς να σηκώνεται. Η πιο διάσημη εκδοχή λέει πως δεν ήθελε να αφήσει το τραπέζι των χαρτιών. Οι βιογράφοι του επιμένουν πως απλώς δούλευε πολύ στο γραφείο του. Όπως κι αν έγινε, η ιδέα είχε μέλλον.
Την επόμενη φορά που θα παραγγείλεις κάποιο από αυτά, θα ξέρεις πως στο πιάτο σου υπάρχει και κάτι ακόμα: ένας άνθρωπος, μια ιστορία. Και, ίσως, λίγος μύθος.
